Parti utama
Parti-parti utama adalah parti yang mempunyai wakil di dalam Parlimen Malaysia atau Dewan Undangan Negeri, atau parti yang aktif dan menyertai pilihan raya umum dalam 10 tahun yang lepas.
* | Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP) menyertai Perikatan pada 1963 tapi keluar pada 1965, dan masuk kembali gabungan baru Barisan Nasional pada 1976 tapi keluar sekali lagi pada 2004 [1]. SNAP menyertai Pakatan Rakyat pada 20 April 2010.[2][3][4] |
* | UMNO telah dibatalkan pendaftarannya pada 1988 dan UMNO (Baru) telah ditubuhkan pada 16 Februari 1988. Terma "Baru" bagaimanapun telah dilupuskan melalui pindaan perlembagaan pada Julai tahun yang sama. |
** | Parti Bersatu Sabah (PBS) menjadi anggota Barisan Nasional sejak dari penubuhannya sehingga pengundurannya pada 1990. Parti itu menyertai kembali gabungan itu pada 2002.[5] |
*** | Parti Islam Se-Malaysia (PAS) menyertai gabungan Parti Perikatan pada 1972 dan seterusnya menyertai gabungan Barisan Nasional bila ia ditubuhkan pada 1974 sebelum berundur pada 1977.[6] |
Parti ketiga
Nama Bahasa Malaysia | Nama Bahasa Inggeris | Singkatan | Simbol | Diasaskan | URL |
---|---|---|---|---|---|
Parti Rakyat Malaysia | Malaysian People’s Party | PRM | 1955 | [18] | |
Parti Kebangsaan Sarawak | Sarawak National Party | SNAP | 1961 | [19] | |
Parti Sosialis Malaysia | Socialist Party of Malaysia | PSM | 1998 | [20] | |
Parti Maju Sabah | Sabah Progressive Party | SAPP | 1994 | [21] |
Parti kecil
Nama Bahasa Malaysia | Nama Bahasa Inggeris | Singkatan | Simbol | Diasaskan | URL |
---|---|---|---|---|---|
Kongres Ceylonese Malaysia | Malaysian Ceylonese Congress | MCC | 1958 | [22] | |
Barisan Jemaah Islamiah Se-Malaysia | Pan Malaysian Islamic Front | BERJASA | 1977 | ||
Kongres India Muslim Malaysia | Malaysian Indian Muslim Congress | KIMMA | 1977 | [23] | |
Parti Pekerja-Pekerja Malaysia | Malaysian Workers' Party | PPM | 1978 | ||
Parti Punjabi Malaysia | Punjabi Party of Malaysia | PPM | 1986 | ||
Barisan Kemajuan India Se-Malaysia | All Malaysian Indian Progressive Front | AMIPF | 1990 | ||
Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air | Malaysian People’s Wellbeing Party | KITA | 1995 | [24] | |
Parti Bersatu India Malaysia | Malaysian Indian United Party | MIUP | 2007 | [25] | |
Parti Cinta Malaysia | Love Malaysia Party | PCM | 2009 | [26] | |
Parti Makkal Sakti Malaysia | Malaysian Makkal Sakti Party | MMSP | 2009 | [27] | |
Parti Hak Asasi Manusia | Human Rights Party | HRP | 2009 | [28] |
* | Parti Punjabi Malaysia ditubuhkan pada 1986 [7] tapi hanya didaftarkan dengan SPR pada 2003.[7][8] |
Parti tempatan
Parti yang aktif di peringkat sesuatu kawasan negeri sahaja.
Nama Bahasa Malaysia | Nama Bahasa Inggeris | Singkatan | Simbol | Diasaskan | URL |
---|---|---|---|---|---|
Pertubuhan Kebangsaan Pasok Nunukragang Bersatu | United Pasok Nunukragang National Organisation | PASOK | 1978 | [29] | |
Parti Bersatu Sasa Malaysia | Malaysia United People's Party | BERSAMA | 1994 | ||
Kongres Penyatuan Masyarakat | Community Coalition Congress | CCC | CCC | 1988 | |
Parti Reformasi Negeri | State Reform Party | STAR | 1996 | [30] | |
Barisan Rakyat Sabah | Sabah People's Front | SPF | 2010 |
Parti gabungan, pakatan dan campuran
Nama Bahasa Malaysia | Nama Bahasa Inggeris | Singkatan | Simbol | Diasaskan | Dibubarkan |
---|---|---|---|---|---|
Barisan Nasional | National Front | BN | 1973 | ||
Pakatan Rakyat | Peoples's Pact | PR | 2008 | ||
Barisan Rakyat | Peoples's Front | BR | 2008 | 2008 | |
Angkatan Insaf Rakyat | Awakening People's Front | AIR | 1999 | 1999 | |
Barisan Alternatif | Alternative Front | BA | 1998 | 2008 | |
Angkatan Perpaduan Ummah | Ummah Unity Front | APU | 1989 | 1996 | |
Gagasan Rakyat | People's Might | GAGASAN | 1989 | 1996 | |
Harakah Keadilan Rakyat | People's Justice Movement | HAK | 1986 | 1986 | |
Konvensyen Solidariti Malaysia | Malaysian Solidarity Convension | MSC | 1965 | 1965 | |
Parti Perikatan | Alliance Party | PERIKATAN | 1951 | 1973 | |
Barisan Sosialis | Socialist Front | SF | 1958 | 1969 | |
Pusat Tenaga Rakyat | People's United Front | PUTERA | |||
Majlis Tindakan Bersama Se-Malaya | All-Malaya Council of Joint Action | AMCJA |
Parti tak berdaftar
Parti-parti yang tak berdaftar, sama ada masih dalam proses pendaftaran, pendaftaran ditolak atau memang gerakan tak berdaftar.
Nama Bahasa Malaysia | Nama Bahasa Inggeris | Singkatan | Simbol | Diasaskan | URL |
---|---|---|---|---|---|
Hizbut Tahrir * | Party of Liberation | HT | (1953) | [31] | |
Parti Reformasi Insan Malaysia | Malaysian Peoples Reform Party | PRIM | (1999) | ||
Kongres Dayak Malaysia** | Malaysian Dayak Congress | MDC | (2005) | [32] | |
Parti Mahasiswa Negara*** | National Student's Party | PMN | (2008) | — | |
Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia**** | Malaysian Indian Democratic Action Front | MINDRAF | (2009) | — | |
Parti Demokratik Malaysia (Baru) | Malaysian Democratic Party | MDP | (2012) | — |
* | Hizb ut-Tahrir ialah satu gerakan politik Islam antarabangsa yang mempunyai cawangan di Malaysia. |
** | Kongres Dayak Malaysia telah ditaja penubuhannya pada 2005 [9] tapi gagal didaftarkan sehingga kini. |
*** | Parti Mahasiswa Negara ditubuhkan oleh sekumpulan mahasiswa universiti tapi menhadapi halangan undang-undang untuk didaftarkan kerana melanggari Akta Universiti dan Kolej Universiti (AUKU) 1971.[10] |
**** | Penubuhan Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia (MINDRAF) telah tidak aktif aetelah pendaftaran parti Parti Hak Asasi Manusia (HRP) oleh P. Uthayakumar dari HINDRAF.[11] |
Parti yang telah dibubarkan
Parti yang telah dibubarkan dan telah tidak aktif mengikut tahun penubuhan mereka.
* | Parti Komunis Malaya beroperasi secara sah dari 1945-1948. Tetapi selepas ia diharamkan, parti itu bergerak di bawah tanah untuk melancarkan pemberontakan bersenjata. Pada 1970, mantan Rejimen Ke-8 Tentera Pembebasan Kebangsaan Malaya, sayap bersenjata PKM, berpecah untuk membentuk PKM (Puak Revolusioner). Pada 1974, berlaku perpecahan ketiga antara kader PKM yang mahu menamatkan penentangan ideologinya terhadap persekutuan Malaysia yang lebih besar dan membentuk PKM (Marxis Leninis).[12] |
** | Parti Perikatan berkembang untuk meliputi parti-parti komponen baru selain 3 parti asalnya, UMNO, MCA dan MIC, dan dinamakan semula sebagai Barisan Nasional. |
*** | Kongres Ceylonese Malaya tidak pernah menyertai sebarang pilihan raya dan telah berubah menjadi Kongres Ceylonese Malaysia kemudiannya. |
**** | Parti Komunis Kalimantan Utara tidak pernah beroperasi sebagai entiti politik yang sah. |
***** | Perlembagaan IKATAN telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Keadilan Nasional (KeADILan)[13] dan kemudiannya dinamakan kepada Parti Keadilan Rakyat (PKR).[14] |
****** | Perlembagaan PDS telah dipinda untuk menukar namanya kepada Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO) pada 28 Julai 1999. |
sumber ;wikipedia